Ondertussen is ons allemaal verteld dat gemiddeld 70% van wat we leren op een informele manier gebeurt. Voor L&D professionals en business managers is dit lastig om grip op te krijgen. Hoe kunnen we die informele manier van leren optimaliseren?

Uitdagingen voor wie met informeel leren aan de slag gaat

De grootste uitdaging is misschien wel de verantwoordelijkheid voor dat informeel leren. Die ligt immers helemaal bij de lerende zelf. En hoewel sommige werknemers elke kans om iets bij te leren grijpen, geldt dat niet voor iedereen. Hoe kunnen we medewerkers stimuleren om verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen ontwikkeling?

Daarnaast worstelen L&D professionals met het rapporteren over informele leerinitiatieven naar het directie-niveau. Het C-niveau is gewoon om het succes van L&D initiatieven te meten met de parameters die je in klasverband snel terugziet (wie heeft een traject afgerond, welke score halen zij, etc.). Executives kunnen dus wel eens sceptisch zijn over de parameters die gebruikt worden om de impact van informeel leren te gebruiken. Hoe kunnen we deze scepsis overwinnen om informele leerinitiatieven te rechtvaardigen?

Hier zijn nog enkele challenges die gepaard gaan met informeel leren:

  • De rol van L&D is aan het veranderen. We evolueren weg van het ontwikkelen en designen van trainingsmateriaal, en meer naar een ‘curerende’ rol.
  • Wanneer medewerkers uitzwermen naar leer-opportuniteiten buiten het formele kader kan dat het prestige van L&D onder druk zetten. Om dit te counteren kunnen L&D professionals evolueren naar een rol waarin zij hierin een faciliterende rol spelen en medewerkers helpen door het bos de bomen te zien, zowel wat betreft interne als externe bronnen.
  • L&D medewerkers moeten de drang weerstaan om inhoud te controleren. Zorg ervoor dat informeel leren welig tiert met minimale interventies. Wanneer sociaal leren te hard wordt gestructureerd gaan medewerkers niet snel engageren. Vertrouw medewerkers om zichzelf te controleren.
  • Neem de impact van informeel leren mee, ook wanneer je formeel leren ontwerpt. Het zou wel eens kunnen dat medewerkers informatie oppikken via hun eigen kanalen waardoor sommige informatie die L&D creëert irrelevant wordt. Wees hier wel waakzaam, vooral bij formele leerinitiatieven zoals compliance. Je wil niet dat je medewerkers met foute informatie aan de slag gaan.
  • Zet hard in op engagement. Engagement is de essentie van informeel leren. Verklein de kans op lege discussie-fora door ervoor te zorgen dat de sociale elementen van informele leerinitiatieven medewerkers aanspreken. Informeel leren heeft participatie nodig.
  • Let op voor conversaties over gevoelige werkgerelateerde onderwerpen die voor juridische problemen kunnen zorgen. Leg steeds de nadruk op verantwoordelijke communicatie.
  • Staar je niet blind op kosten. Informeel leren is kosten-effectief. Veel tools zijn gratis of zitten reeds in bestaande systemen zoals je LMS.

16 best practices om informeel leren te gebruiken

  1. Zorg voor een werkomgeving die bevorderlijk is voor informeel leren. Stimuleer relaties tussen medewerkers en moedig interacties aan tussen medewerkers en management, experts en nieuwelingen. Vier en erken opinieleiders.
  2. Ondersteun professionele communities (communities of practice) en informele sociale netwerken. Gebruik tools die informeel leren stimuleren, zoals blogs, wikis, discussiefora, etc.
  3. Bekijk informeel leren als complementair aan formele oplossingen, niet als een concurrent. Doe aan kruisbestuiving waar mogelijk. Bijvoorbeeld: vraag aan deelnemers van een formele cursus om nadien hun inzichten te delen op een blog of door een discussie te voeren op een forum.
  4. Voorzie een centrale hub om kennis te capteren die informeel gedeeld wordt. Je LMS is een optie, zeker de meer gesofisticeerde systemen die informeel leren ondersteunen met wikis, fora, sociale platformen en gemakkelijke manieren om medewerkers content te laten delen. Een LMS laat je ook toe te monitoren en tracken wat er gedeeld wordt. Andere opties zijn communicatietools zoals Basecamp, Slack, Sharepoint en de Google Suite.
  5. Help lerenden om zich veilig te voelen om dingen te delen. Wanneer je als organisatie gepokt en gemazeld bent in een top-down process & performance cultuur kan het stimuleren van een cultuur van informeel leren een issue zijn. Dit soort organisaties implementeren wel de platformen, maar stellen vaak vast dat er weinig input komt omdat het even duurt vooraleer medewerkers zich empowered genoegd voelen om hun drempelvrees te overwinnen en erop te vertrouwen dat het management klaar is voor hun ideeën.
  6. Modereer, maar doe het met mate. Bekritiseer geen slechte content, maar zet voorbeelden van goede gedeelde content in de verf. Na een tijdje gaan medewerkers zelf kwaliteitsvolle content herkennen (en delen).
  7. Zorg ervoor dat een digitale curator materiaal ter beschikking stelt met de bril van de organisatiestrategie. Zorg ervoor dat deze persoon materiaal verzamelt van zowel binnen als buiten de organisatie.
  8. Moedig medewerkers aan om inhoud te ‘liken’, becommentariëren, of te delen. Dit zorgt ervoor dat de beste bijdragen vooraan komen te staan.
  9. Gebruik gamification om participatie te belonen. Werk met punten en badges voor medewerkers die content ‘raten’, vragen stellen of beantwoorden, of veel ‘likes’ verzamelen.
  10. Smartphones en tablets zijn van onschatbare waarde voor informeel leren. Moedig collega’s aan met elkaar te communiceren via WhatsApp, Skype, Basecamp, Yammer of een andere mobiele app. Door je smartphone te gebruiken kunnen medewerkers foto’s posten van problemen en onmiddellijk advies inwinnen van hun collega’s.
  11. Maak gebruik van video. De meeste medewerkers hebben een webcam op hun computer of smartphone. Moedig hen aan om korte filmpjes te maken om concepten uit te leggen of tips te delen. Denk eraan dat dit ‘quick and dirty’ kan.
  12. Gebruik een live chat functie met een panel van ‘experten’ die hun kennis en expertise willen delen zodat medewerkers onmiddellijk antwoord krijgen op dringende bezorgdheden.
  13. Organiseer ‘Vraag het de Expert’ dagen, waarop een noemenswaardige opinieleider beschikbaar is om online te chatten en vragen te beantwoorden.
  14. Organiseer live ‘lunch & learns’ over algemene topics, zoals het gebruik van een platform of updates over bepaalde software. Hou die meetings vrijwillig en open voor iedereen.
  15. Zorg voor een focus op specifieke thema’s wanneer je discussiefora opstart. Dit faciliteert meer gefocuste conversaties en zorgt dat medewerkers kunnen netwerken met mensen met dezelfde interesses. In plaats van bijvoorbeeld een generiek ‘Sales’ groep kan je beter werken met specifieke topics zoals ‘Effectief relatiebeheer’ of ‘Succesvolle offerte maken’.
  16. Zorg ervoor dat je professional wordt in data analyse. Het laatste wat je als L&D wilt is dat je een informele leer-strategie omarmt en dat vervolgens de directie besluit dat je jezelf overbodig hebt gemaakt.  Empirisch bewijs dat uit deze data komt kan L&D helpen haar eigen waarde opnieuw te creëren.
Bron: Susan Jacobs & Ben Betts (2018). Harnessing the Power of Informal Learning.